مولدسازی املاک دولتی چیست؟ بررسی فروش و مزایده املاک مازاد دولت در سال ۱۴۰۵

مولدسازی املاک دولتی چیست؟

مولدسازی املاک دولتی به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که با هدف افزایش بهره‌وری دارایی‌های غیرمنقول دولت و استفاده اقتصادی مناسب از آن‌ها انجام می‌شود.

در این فرایند، املاکی که دیگر برای انجام مأموریت‌های دستگاه‌های دولتی ضروری نیستند، پس از طی مراحل قانونی می‌توانند وارد فرآیند واگذاری یا بهره‌برداری اقتصادی شوند.

هدف از مولدسازی صرفاً فروش ملک نیست؛ بلکه افزایش بهره‌وری دارایی‌ها، تأمین منابع مالی و کاهش هزینه‌های نگهداری املاک بلااستفاده نیز از اهداف آن به شمار می‌روند.

چرا دولت املاک مازاد خود را به فروش می‌رساند؟

نگهداری املاک بلااستفاده می‌تواند هزینه‌هایی مانند نگهداری ساختمان، تعمیرات، حفاظت، مالیات‌ها و سایر مخارج مرتبط را به دستگاه‌های اجرایی تحمیل کند.

از طرف دیگر، فروش یا بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌های مازاد می‌تواند منابع مالی جدیدی برای اجرای طرح‌های عمرانی و توسعه زیرساخت‌ها فراهم کند.

مهم‌ترین اهداف این سیاست عبارت‌اند از:

• افزایش بهره‌وری املاک و دارایی‌های دولتی
• کاهش هزینه‌های نگهداری املاک بلااستفاده
• تأمین منابع مالی پروژه‌های عمرانی
• شفاف‌سازی وضعیت دارایی‌های دولت
• جلوگیری از راکد ماندن سرمایه‌های عمومی
• استفاده بهتر از ظرفیت زمین‌ها و ساختمان‌های دولتی

شناسایی ۳۵ ملک دولتی مازاد به ارزش بیش از ۱۵۰ همت

بر اساس گزارشی که در ۲۲ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، در شصت‌وششمین جلسه کمیته تخصصی مولدسازی دارایی‌های دولت، مازاد بودن ۳۵ ملک دولتی در شش استان کشور به ارزش بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان تصویب شده است.

همچنین در این جلسه قیمت‌گذاری ۱۶ پلاک ثبتی در شش استان مورد بررسی قرار گرفته و ارزش مجموع این پلاک‌ها حدود ۶ هزار و ۴۲۰ میلیارد تومان اعلام شده است.

در گزارش منتشرشده، استان اصفهان با حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان و استان تهران با حدود ۱۷ هزار میلیارد تومان، بیشترین ارزش املاک شناسایی‌شده و ارزش‌گذاری‌شده را داشته‌اند.

همچنین اختصاص یک ملک سازمان امور مالیاتی در محدوده لاله‌زار تهران به‌عنوان یکی از دارایی‌های اولیه صندوق املاک و مستغلات مولدسازی مطرح شده است.

نکته مهم این است که تصویب مازاد بودن املاک به معنی آغاز فوری فروش یا انتشار آگهی مزایده آن‌ها نیست. هر ملک باید مراحل قانونی، قیمت‌گذاری و تشریفات واگذاری را طی کند.

مراحل فروش و مزایده املاک دولتی

فرآیند فروش املاک دولتی معمولاً شامل چند مرحله اصلی است:

۱. شناسایی ملک مازاد

ابتدا دستگاه اجرایی وضعیت ملک را بررسی می‌کند تا مشخص شود آیا دارایی برای انجام مأموریت‌های اصلی آن دستگاه ضروری است یا خیر.

۲. بررسی و تأیید مازاد بودن

پس از انجام بررسی‌های لازم، موضوع مازاد بودن ملک در مراجع قانونی و کمیته‌های مربوط بررسی می‌شود.

۳. کارشناسی و تعیین قیمت پایه

ملک باید با توجه به مشخصاتی مانند موقعیت جغرافیایی، مساحت، کاربری، وضعیت ثبتی، شرایط فنی و ارزش روز مورد ارزیابی قرار گیرد.

۴. انتشار آگهی مزایده

در صورت انتخاب روش فروش از طریق مزایده، اطلاعات مربوط به ملک، قیمت پایه، مبلغ سپرده، شرایط پرداخت و مهلت ارائه پیشنهاد اعلام می‌شود.

۵. دریافت پیشنهادها و انتخاب برنده

متقاضیان واجد شرایط در مهلت مقرر پیشنهادهای خود را ارائه می‌کنند و فرایند بررسی و انتخاب برنده مطابق مقررات انجام می‌شود.

۶. پرداخت وجه و انتقال مالکیت

پس از تعیین برنده و انجام تعهدات مالی، مراحل تنظیم اسناد و انتقال رسمی مالکیت مطابق شرایط مزایده انجام خواهد شد.

از کجا مزایده املاک دولتی را پیدا کنیم؟

افرادی که قصد خرید زمین، آپارتمان، ساختمان اداری، تجاری یا سایر املاک دولتی را دارند، باید آگهی‌های رسمی را از منابع معتبر پیگیری کنند.

مهم‌ترین مسیرهای پیگیری عبارت‌اند از:

۱. سامانه تدارکات الکترونیکی دولت

سامانه ستاد یکی از مسیرهای اصلی انتشار و اجرای بسیاری از معاملات و مزایده‌های دستگاه‌های اجرایی است.

نشانی: https://www.setadiran.ir

۲. وب‌سایت دستگاه‌های دولتی

برخی سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی آگهی‌های فروش و مزایده املاک خود را در بخش اطلاعیه‌ها و مناقصات و مزایدات وب‌سایت رسمی منتشر می‌کنند.

۳. وب‌سایت بانک‌ها

بانک‌ها نیز برای فروش املاک مازاد خود آگهی‌های جداگانه منتشر می‌کنند. در این آگهی‌ها معمولاً مشخصات ملک، قیمت پایه، سپرده و شرایط پرداخت درج می‌شود.

۴. رسانه‌های اطلاع‌رسانی مزایده‌ها

پایگاه‌های خبری حوزه املاک و مزایده می‌توانند برای اطلاع از آگهی‌های جدید مفید باشند؛ با این حال، اطلاعات نهایی باید با اسناد رسمی مزایده تطبیق داده شود.

هنگام شرکت در مزایده املاک دولتی به چه نکاتی توجه کنیم؟

خرید ملک از طریق مزایده می‌تواند فرصت مناسبی برای سرمایه‌گذاری باشد؛ اما بررسی دقیق اسناد پیش از پرداخت سپرده ضروری است.

مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

بررسی سند مالکیت

پیش از شرکت در مزایده، وضعیت سند، مالکیت، پلاک ثبتی و احتمال وجود بازداشت یا محدودیت حقوقی را بررسی کنید.

بررسی کاربری ملک

کاربری زمین یا ساختمان باید با هدف خرید شما سازگار باشد. تجاری، مسکونی، اداری، صنعتی و زراعی بودن ملک می‌تواند بر ارزش و امکان بهره‌برداری از آن تأثیر بگذارد.

بررسی قیمت پایه

قیمت پایه مزایده را با ارزش املاک مشابه در همان محدوده مقایسه کنید.

بررسی مبلغ سپرده

مبلغ سپرده شرکت در مزایده و شرایط بازپرداخت آن را دقیقاً از اسناد رسمی بخوانید.

بررسی شرایط پرداخت

برخی مزایده‌ها به‌صورت نقدی و برخی با شرایط اقساطی برگزار می‌شوند. زمان‌بندی پرداخت‌ها و ضمانت‌های موردنیاز باید پیش از ثبت پیشنهاد مشخص باشد.

بازدید حضوری از ملک

بازدید از ملک می‌تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت فیزیکی، دسترسی، امکانات، همسایگی و شرایط بهره‌برداری در اختیار خریدار قرار دهد.

مطالعه شرایط فسخ و انصراف

شرایط انصراف، ضبط سپرده، تأخیر در پرداخت و مسئولیت‌های برنده مزایده باید پیش از شرکت به‌دقت بررسی شود.

آیا خرید املاک دولتی از طریق مزایده ارزان‌تر است؟

قیمت پایه مزایده الزاماً کمتر از قیمت بازار نیست.

در برخی موارد ممکن است قیمت پایه با توجه به کارشناسی رسمی تعیین شود و در نتیجه تفاوت چندانی با ارزش روز بازار نداشته باشد.

همچنین در مزایده‌هایی که تعداد متقاضیان زیاد است، رقابت میان خریداران می‌تواند قیمت نهایی را افزایش دهد.

بنابراین خرید موفق از طریق مزایده به بررسی قیمت، موقعیت ملک، شرایط حقوقی، هزینه‌های جانبی و توان مالی خریدار بستگی دارد.

تفاوت مزایده املاک دولتی با مزایده املاک بانکی چیست؟

هر دو روش برای فروش دارایی‌های غیرمنقول استفاده می‌شوند؛ اما مالک و مرجع برگزارکننده آن‌ها متفاوت است.

در مزایده املاک دولتی، فروشنده یک دستگاه اجرایی یا نهاد دولتی است و تشریفات واگذاری تابع مقررات مربوط به اموال عمومی و معاملات دولتی خواهد بود.

در مزایده املاک بانکی، فروشنده بانک یا شرکت وابسته به آن است و شرایط فروش بر اساس مقررات و اسناد همان مزایده تعیین می‌شود.

در هر دو حالت، خریدار باید مدارک مالکیت، شرایط فروش، مبلغ سپرده و نحوه انتقال سند را بررسی کند.

جمع‌بندی

مولدسازی املاک دولتی یکی از سیاست‌های مهم برای افزایش بهره‌وری دارایی‌های عمومی و استفاده اقتصادی از زمین‌ها و ساختمان‌های بلااستفاده است.

شناسایی ۳۵ ملک دولتی مازاد به ارزش بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان در آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد موضوع مدیریت و واگذاری دارایی‌های دولتی همچنان در دستور کار قرار دارد.

با این حال، شناسایی ملک مازاد با آغاز مزایده تفاوت دارد و متقاضیان خرید باید منتظر انتشار آگهی رسمی و مشخص شدن قیمت پایه، سپرده و مهلت شرکت باشند.

برای مشاهده آخرین آگهی‌های فروش و مزایده املاک دولتی، بانکی و سازمانی، اخبار و اطلاعیه‌های اسکان مال را دنبال کنید.

منبع خبری: گزارش خبرگزاری تسنیم درباره شناسایی ۳۵ ملک مازاد دولت، منتشرشده در ۲۲ آبان ۱۴۰۵